Litigation support uitgelegd: financiële expertise bij zakelijke geschillen en rechtszaken

Wat is litigation support?

Litigation support is ondersteuning bij zakelijke geschillen. Litigaton Support kan van toepassing zijn bij gerechtelijke procedures of bij zakelijke conflicten die (nog) niet zijn uitgemond in een rechtszaak. Litigation support is primair gericht op geschillen met een financieel economisch karakter. Bij dit soort geschillen kan een gerechtelijk deskundige ingeschakeld worden om een financieel vraagstuk binnen een conflict of bij een gerechtelijke procedure te analyseren en te onderbouwen. Dit kan in opdracht van een belanghebbende ondernemer zijn of bij een gerechtelijke procedure in opdracht van een advocaat of de rechter.

Wanneer is litigation support nodig?

Litigation support kan grofweg in twee soorten situaties worden ingezet. Enerzijds bij zakelijke geschillen die (nog) niet zijn uitgemond in een rechtszaak, anderzijds als aanvullende ondersteuning en verdiepend onderzoek wanneer een geschil al aan de rechter is voorgelegd. In beide gevallen speelt de financiële onderbouwing een centrale rol en zijn de cijfers vaak doorslaggevend voor de uitkomst van het conflict.

Praktijkvoorbeelden litigation support

Litigation support kan onder andere worden ingezet in de volgende situaties:

• Conflicten tussen aandeelhouders of vennoten: Bijvoorbeeld wanneer aandeelhouders of vennoten het oneens zijn over de waarde van aandelen of het uittreden van een partij, zoals bij een BV of VOF. Een deskundige kan dan onafhankelijk de waarde bepalen en de financiële discussie objectiveren, op een wijze die ook zou worden toegepast tijdens een gerechtelijk procedure. De deskundige heeft dan een onafhankelijke rol en kan optreden als bindend adviseur. Het doel is om het niet verder te laten escaleren tot een rechtszaak maar om het conflict dankzij litigation support op te lossen.
• Geschillen over economische schade: Wanneer een partij stelt schade te hebben geleden door het handelen of nalaten van een andere partij, bijvoorbeeld bij het niet naleven van contractuele afspraken. Een gerechtelijk deskundige helpt dan bij het inzichtelijk maken en onderbouwen van de omvang van die schade, op een wijze die gangbaar is binnen de financieel-economische context van het geschil.
• Spanningen binnen een familiebedrijf (voorkomen): Binnen familiebedrijven kunnen spanningen ontstaan door verschil in visie of wanneer er een situatie zoals het uitkopen van een familielid zich voordoet. Als familieleden er onderling niet uitkomen, kan litigation support ingeschakeld worden. Litigation support is ook waardevol in een voorstadium of oriëntatiefase van bijvoorbeeld een uitkoop, om spanningen te voorkomen. Erik Brouwers (Senior Adviseur bij van Groenewegen & Lukaart): “Familiebedrijven kunnen over een familiestatuut beschikken waarin staat vastgelegd dat er een onafhankelijke deskundige moet worden ingeschakeld als bepaalde situaties zich voordoen, zoals bijvoorbeeld bij toe- of uittreding van een familielid. Dit om conflictsituaties te voorkomen of te beheersen. Vanuit onze bekendheid met juridische procedures kunnen we met litigation support bijdragen aan het voorkomen dat een zakelijk conflict binnen een familiebedrijf escaleert tot een procedure bij de rechtbank.”
• Procedures bij de rechtbank: Als een zakelijk geschil bij de rechter ligt, kan litigation support worden ingezet voor het onderzoeken en beoordelen van financiële vraagstukken. Dit kan vanuit een partijbelang, maar ook vanuit het onafhankelijke perspectief dat een gerechtelijk deskundige zou hebben aangehouden wanneer deze zou zijn aangesteld door een rechterlijke macht.

Voor wie is litigation support?

Litigation support is bedoeld voor ondernemers die te maken hebben met een zakelijk geschil, maar ook voor advocaten die behoefte hebben aan financiële expertise. Daarnaast geven rechters specialistische vraagstukken in een procedure vaak uit handen middels een deskundigenonderzoek. Erik: “Iedereen heeft zijn eigen vakgebied. Een ondernemer kent zijn bedrijf, een advocaat kent het recht. Litigation support brengt daar een gerechtelijke deskundige bij die over specifieke financiële expertise beschikt en een vraagstuk kan onderzoeken binnen de kaders van het civiel recht.”

Wie voert litigation support uit?

Litigation support wordt uitgevoerd door een gerechtelijk deskundige: een specialist met diepgaande financieel‑economische kennis én kennis van juridische procedures. Een gerechtelijk deskundige kan optreden als partijdeskundige of als onafhankelijk deskundige, bijvoorbeeld in opdracht van een rechtbank of als bindend adviseur. Deze deskundige werkt volgens vaste procesregels en waarborgt zorgvuldigheid en onpartijdigheid. Ook wanneer een conflict (nog) niet bij de rechter ligt, is het van belang dat een gerechtelijk deskundige de analyse uitvoert volgens de spelregels van een gerechtelijke procedure. Zo ontstaat namelijk een onderbouwing die past bij de zwaarte van het geschil en door alle betrokken partijen kan worden gedragen.

De rol van een gerechtelijk deskundige bij litigation support

Erik Brouwers: “Litigation Support vraagt een andere aanpak dan bij soortgelijke vraagstukken waarbij geen sprake is van een conflictsituatie. Alhoewel er in de vaktechniek geen verschil zit, is het bij litigation support van belang om uiterst zorgvuldig te zijn in het rapporteren van alle doorlopen stappen van het uitgevoerde onderzoek en om hier transparant over te communiceren. Dat kan vanwege de belangen een grotere mate van detailwerkzaamheden en diepgang vragen evenals een veel uitgebreidere rapportage.”

Welke vormen van litigation support zijn er?

Litigation support kan in verschillende situaties worden ingezet, afhankelijk van de omstandigheden van het geschil en de beoogde rol die de gerechtelijk deskundige dient te vervullen. Grofweg zijn er twee hoofdvormen:

• Ondersteuning vanuit partijbelang: In deze vorm ondersteunt de gerechtelijk deskundige één van de betrokken partijen. De focus ligt op het inzichtelijk maken van het betreffende vraagstuk en het onderbouwen en kwantificeren van het standpunt van die partij. De deskundige kan vrij met de ondernemer spreken, relevante stukken bespreken en samen de casus analyseren. Hierbij wordt zorgvuldig gewerkt, maar binnen de ruimte die past bij ondersteuning vanuit partijbelang.
• Onafhankelijke ondersteuning: Onafhankelijke ondersteuning is bijvoorbeeld in opdracht van de rechtbank of als bindend adviseur. Wanneer de gerechtelijk deskundige onafhankelijk optreedt wordt strikt gewerkt volgens het stramien van een gerechtelijke procedure. Dit betekent dat alle betrokken partijen gelijk worden behandeld, correspondentie transparant verloopt en hoor en wederhoor wordt toegepast. Er wordt gewerkt met een helder plan van aanpak en duidelijke processtappen, zodat alle partijen hun standpunten kunnen toelichten en daarop kunnen reageren.

Erik Brouwers: “Bij een onafhankelijke rol is het essentieel om elke schijn van partijdigheid te voorkomen. Ik neem dan als gerechtelijk deskundige alle betrokkenen mee in het proces en werk volgens vaste procedures, inclusief hoor en wederhoor.”

Wat vraagt een litigation support-traject van een ondernemer?

Een litigation support‑traject vraagt van een ondernemer dat financiële administratie, contracten en relevante documentatie op orde moeten zijn. Standpunten worden niet beoordeeld met de kennis van nu, maar vanuit de context en informatie die op dat moment beschikbaar was. Juist daarom zijn vastgelegde afspraken, notulen en besluitvorming uit het verleden essentieel. Een solide documentatie van de ondernemer is essentieel bij litigation support.

Erik Brouwers: “Litigation support vraagt om een serieuze aanpak van een ondernemer. Zonder goede documentatie is het lastig om standpunten overtuigend te onderbouwen.”

Wat is de toegevoegde waarde van litigation support?

Litigation support is cruciaal omdat bij zakelijke geschillen niet alleen de inhoud, maar ook de procedure van groot belang is. Hoewel een financieel onderzoek ook uitgevoerd kan worden door andere adviseurs, is het de gerechtelijke deskundige die bij litigation support alle procesregels en procedures in acht neemt. Onzorgvuldigheid in de procedure kan ertoe leiden dat een uitkomst terzijde wordt geschoven. Het is dus van belang om iemand in te schakelen die weet hoe om te gaan met alle procedures, zodat een financieel onderzoek en onderbouwing niet alleen inhoudelijk sterk zijn, maar ook tijdens een juridische procedure standhouden.

Wij staan voor u klaar

Bij Groenewegen & Lukaart brengen we diepgaande expertise en praktijkervaring samen. We hebben alle expertise en ervaren (gerechtelijk) deskundigen in huis. We beschikken over uitgebreide kennis van bedrijfswaardering én ruime ervaring binnen uiteenlopende rechtsvormen en transacties. Juist die combinatie maakt het verschil: in veel procedures draait het om waarderingen in de context van een (voorgenomen) transactie, zoals een uitkoop of herstructurering. Die context begrijpen wij als geen ander. Met een sterk netwerk van juristen en advocaten om ons heen kunnen we snel schakelen in het juridische speelveld. We werken helder, zorgvuldig, persoonlijk en betrokken. Want we begrijpen dat een geschilsituatie stress veroorzaakt.